Kenmerken goede tekstschrijver

Schrijftips. Een goede tekstschrijver herken je aan een aantal zaken: informeel taalgebruik, vermijden van Engelse termen, citaten en (andere) clichés, gedoseerd gebruik van humor, beetje verstand van vormgeving en zijn prijsstelling.

Een goede tekstschrijver en spreek- versus schrijftaal

Achter een toetsenbord gebruiken we ineens formele woorden, bijvoorbeeld: alsmede, dienen te, doch, gelieve, immers en omtrent. Formeel taalgebruik schept een afstand tot de lezer, probeert gezag te vertegenwoordigen. Dat is soms nodig, denk aan een aanmaning: “Als je niet op je eigen interieurtje wil bieden, moet je maar eens gaan lappen, klootzak.“ (In spreektaal hoor je de ’t’ achter ‘wil’ niet.) “Indien u thans niet overgaat tot onmiddellijke betaling…” zal meer indruk maken. Spreektaal daarentegen is makkelijk herroepbaar, bestaat uit kortere zinnen en hoeft niet onderbouwd te worden. Bovendien is het verschil tussen een ‘d’ of een ‘t’ niet te horen. Een goede tekstschrijver kent de voor- en nadelen van schrijf- en spreektaal en zal de boel bijvoorbeeld anders opschrijven dan er tijdens een interview gezegd wordt. Het doel is duidelijk: leesbaarheid.    

Engelse termen 

Bootcamp (kontjescamping), brainstormen (lukraak fantaseren met als resultaat verward gedrag), branding (nee, geen strandtent), converterende content (is Hanskje, onze neerlandicus, niet content mee), engagement is key, follow-up, (follow up is een werkwoord, follow-up is een zelfstandig- of bijvoeglijk naamwoord) proces-minded, stakeholders… allemaal prima te vertalen (vak)termen. 

Op Engelse leenwoorden zijn trouwens de Nederlandse spellingregels van toepassing. Samenstellingen waarvan een deel Engels is, worden aaneengeschreven: humanresourcesafdeling, managementassistent, publicrelationsbureau, topdownbenadering. Een goede tekstschrijver is naar onze mening terughoudend met het gebruik van Engelse termen.  

Een goede tekstschrijver vermijdt clichés

Niet alleen overbodige Engelse termen zorgen voor agressie tijdens het lezen. Op menig website tref je zinnen als: “Dan ben je bij ons aan het goede adres” (wegwezen nu het nog kan) of “Service staat bij ons hoog in het vaandel” (niet meer dan normaal). Ik haal nog even door. Een blog of brief beginnen met: “Naar aanleiding van het feit.” 

Vacatures, ook zoiets. Advertenties staan bol van de clichés. “Geen 9 tot 5 mentaliteit” (klopt, begin graag om 10 uur en om een uurtje of 4 is het genoeg geweest), “Spin in het web”, “Out of the box denken” (het gebruik van deze zin, bewijst dat het betreffende bedrijf diep in de doos zit), “Wij stellen de klant centraal”, “Snel schakelen” (niet doen, tenzij je een chauffeur zoekt). Een goede tekstschrijver herken je aan de mate van tekstuele duidelijkheid, zonder clichés.

Een goede tekstschrijver en citaten

Tekst moedeloos voorwaarts en geen idee waarheen. Geen cliché maar een tekst van een goede tekstschrijver
© de tekstschrijvers

Eigenlijk zou je alleen citaten moeten gebruiken als je de boeken waaruit geciteerd wordt zelf hebt gelezen, zou een hoop ellende schelen. Voor eenvoudige zaken worden nu de meest grote denkers uit de vergetelheid en het citatenboek getrokken. Helemaal erg, Engelse citaten! Met een citaat denkt de tekstschrijver extra gewicht aan zijn stukje toe te voegen, het tegendeel lijkt het geval. Hij laat opzichtig zien dat de creativiteit om zelf een pakkende zin op papier te krijgen totaal ontbreekt. Citeer als tekstschrijver jezelf. Als die uitdaging geen succesvol resultaat oplevert, besteed je schrijfwerk dan uit. 

Een goede tekstschrijver en humor

beenprotese als bijzettafeltje, illustratie bij humor van de tekstschrijvers
© de tekstschrijvers, bijzettafeltje

Gevoel voor humor, daar kan je een goede tekstschrijver zo nu en dan op betrappen. Niet dat de lezer constant onder zijn bureau zakt van het lachen, want dan is de tekst niet meer serieus te nemen, maar een spitsvondige titel of een kwinkslag in de laatste regel zijn toch wel symptomen van een tekstschrijver die lekker met zijn vak bezig is. Grappig zijn is niet moeilijk maar op het juiste moment (veelal aan het einde van een zin) toeslaan met een grap, duidt op vakwerk.

Vormgeving en techniek

Overleg met ontwerpers behoort zo nu en dan tot de werkzaamheden van een tekstschrijver. Een tekst moet tenslotte in een goede vorm gegoten worden. Enige kennis van CSS, HTML, Illustrator of Photoshop zijn voor een tekstschrijver bijna noodzakelijk. Eenvoudigweg omdat eerdergenoemde zaken invloed hebben op hoe (de) tekst aan de lezer verschijnt.

Heb je een vraag, stel hem hier.

Met een gerichte tekst schiet je raak

Schrijftips… Online teksten worden niet uitgebreid gelezen, ze worden gescand. Uit onderzoek blijkt dat slechts 15% van de lezers een webtekst helemaal leest. Toch neemt Google je schrijfsel niet serieus als het korter is dan 300 woorden: hoe langer je tekst, hoe hoger de waardering. De leesbaarheid van een webtekst moet je dus optimaliseren. Hoe hou je zo’n ellenlang epistel leesbaar? Zeven essentiële schrijftips van een ervaringsdeskundige.

1. Begin met het einde

illustratie de tekstschrijvers bij schrijftips, oneindige kraan
© de tekstschrijvers

Schrijf je introductietekst als laatste; dan kan je perfect samenvatten waar je artikel over gaat. Stel in je introductie ook een vraag of biedt een oplossing, zorg voor een samenvattend citaat of begin met een korte anekdote. Verlevendig je introductie zonodig met een voorbeeld.


2. Schrijf in spreektaal

Schrijf heldere taal en formuleer zodat een normaal begaafde viertienjarige je verhaal kan begrijpen (niveau B1). Als de lezer moet nadenken gaat de begrijpelijkheid verloren en haakt hij af. Lastige zinsconstructies moet je zeker vermijden. Hieronder vier zinsconstructies die niet in een leesbare tekst thuishoren:

  • kettingzinnen zijn hoofdzinnen met meer dan één bijzin. Iedere bijzin is een nieuwe schakel aan de ketting. Een zin is overzichtelijk als hij maar één bijzin heeft of zelfs helemaal geen;  
  • naamwoordstijl is een werkwoord dat wordt omgevormd tot een zelfstandig naamwoord. Het werkwoord wordt een het-woord. “Tot de taken behoort het geven van voorlichting” in plaats van “Voorlichting geven is een van de taken“;
  • tangconstructies… Bij een tangconstructie wordt de hoofdzin onderbroken door een tussenzin. Een tangconstructie is correct Nederlands maar vormt een probleem voor de leesbaarheid doordat zij een groot beroep op het geheugen doet; 
  • voorzetseluitdrukkingen, hierbij gebruikt de schrijver veel voorzetsels. Ten aanzien van, door middel van, in verband met, met betrekking tot, met medewerking van, op grond van, ten aanzien van, uit hoofde van…

3. Schrijf scanbaar en in korte zinnen

© de tekstschrijvers

De scanbaarheid van je tekst vergroot je met tussenkopjes. De gemiddelde zinslengte voor een goede leesbaarheid is 10 woorden. Knip lange zinnen in stukken en verwijs met een koppelwoord naar de voorgaande zin. Voegwoorden (of koppelwoorden) kunnen nevenschikkend en onderschikkend zijn: 

  • nevenschikkende voegwoorden leggen een verband tussen twee hoofdzinnen, zinsdelen, woorden of woordgroepen: en, maar, of, dan (wel), dus, want;
  • onderschikkende voegwoorden leggen een verband tussen een hoofdzin en een bijzin: als, daardoor, hoewel, indien, nadat, omdat, terwijl, toen, wanneer, zodat, zodra.

Bij de analyse van je tekst geeft de WordPress plugin van Yoast een positieve waardering wanneer minimaal 30% van de zinnen een voegwoord bevatten. Yoast is een prima hulpmiddel om de leesbaarheid van je teksten te beoordelen. Schrap ook informatie die niets toevoegt aan je verhaal zoals overbodige lidwoorden, voorzetsels en bijvoeglijk naamwoorden. Plaats betekenisvolle werkwoorden zo dicht mogelijk bij het onderwerp, gezegde of zelfstandig naamwoord. De essentie van je zin is dan duidelijker.


4. Schrijf actief

‘Zijn’ en ‘worden’ moet je echt vermijden, deze woorden zorgen voor bureaucratische zinnen. Sloom klinkend bovendien. Deze manier van schrijven staat bekend als ‘de lijdende vorm’ of ‘passief taalgebruik’:

  • actief: ik lees een webtekst over online teksten;
  • passief: er wordt een webtekst gelezen over online teksten.

Actieve zinnen zijn prettiger om te lezen dan passieve zinnen, omdat ze directer zijn. Je hoeft er als lezer minder bij na te denken: je ziet meteen een beeld voor je. In actieve zinnen komen bovendien mensen voor, en dat zorgt voor levendigheid. Voorkom dus ook bijvoeglijk gebruikte voltooid deelwoorden zoals ‘overeengekomen afspraken’. In verreweg de meeste gevallen leidt een passief geschreven tekst tot een abstract verhaal. Het gevolg is dat je tekst niet tot de verbeelding spreekt en de lezer op afstand blijft. Wil je de lezer meenemen, ergens voor interesseren? Schrijf dan actief.


5. Vragen stellen

illustratie bij schrijftips: hondenriem in de vorm van een vraagteken
© de tekstschrijvers

Met vragen in je tekst voorkom je lange zinsconstructies en betrek je de lezer in je verhaal: hij of zij voelt zich persoonlijk in je schrijfsel getrokken.


6. Opsommingen zorgen voor duidelijkheid

Opsommingen zijn overzichtelijker en worden beter begrepen dan stukken tekst. Maak bijvoorbeeld opsommingen van: 

  • bekende problemen van de doelgroep;
  • oplossingen die je kunt bieden;
  • mogelijke alternatieven;
  • redenen waarom jij dat het best kan.

Een opsomming met vier onderdelen met niet meer dan zes woorden per regel zijn overtuigend en hebben de juiste informatiedichtheid. Er zijn aanwijzingen dat Google opsommingen ook op een positieve manier meeneemt in de ranking.


7. Illustreer belangrijke onderdelen

De meeste schrijftips gaan voorbij aan illustraties, waarschijnlijk logisch maar onterecht. Maak het voor de lezer makkelijker om info op te nemen door aanvullende afbeeldingen. Die afbeeldingen hoeven heus niet exact bij de tekst te passen, het associatievermogen van de lezer zorgt voor een koppeling met de tekst. Kijk dus goed wat je kan illustreren met grafieken, illustraties of foto’s. Google houdt er ook van, één afbeelding verhoogt al je SEO score maar pas wel op… cartoons zijn grappig maar doen je geloofwaardigheid geen goed. Probeer je tekst te voorzien van gelijksoortige afbeeldingen en gebruik bij voorkeur geen stockfoto’s. Je site wordt op die manier net zo afgezaagd als de muziek van Amélie op een stationspiano. Sterker nog, zoekmachines kennen vanzelfsprekend alle afbeeldingen en beoordelen stockafbeeldingen als niet unieke content. Lekker dan!


Wist je trouwens dat de tekstschrijvers een content-abonnement hebben voor blogs, columns en nieuwsbrieven? Daarmee ben je verzekerd van teksten die er voor je doelgroep toe doen. Niet alleen Google kijkt hoe vaak je iets van betekenis aan je site toevoegt; als het goed is doen je lezers dat ook. Op je site of via sociale media.

Bel je de tekstschrijvers als je het niet meer weet! Of stel hier je vraag.

Aandacht trekken met AIDA

AIDA: Aandacht, Interesse, Drang en Actie.
AIDA, de opera

Om een schriftelijke boodschap bondig en efficiënt over te brengen gebruiken de jongens en meisjes van de afdeling marketing het AIDA-model. AIDA is een acroniem: Attention, Interest, Desire en Action. Trouwens typisch iets voor copywriters, dat engels…wat is er mis met Aandacht, Interesse, Drang en Actie?

A (Aandacht trekken) 

De aandachtspanne van een zoekende internetgebruiker is klein, in de kopregel moet je dus al toeslaan. Effectief aandacht trekken doe je op de volgende manieren:

– angst aan jagen (je wilt toch niet dat je teksten niet gelezen worden?);

– bieden van exclusieve informatie (het geheim waarmee je aandacht trekt);

– dubbelzinnige koptekst (er zit muziek in Aida);

– emotioneel appel (print met milieuvriendelijke lettertypes);

– illustratie (wees daarin consequent kopje 7);

– vormgeving (typografie en kleurgebruik)

I (Interesse) 

We willen consistente kennis ontwikkelen en vooral behouden, informatie die tegenstrijdig is met denkbeelden wordt vaak vermeden. Aansluiten bij de beleveniswereld van de doelgroep is dus belangrijk. Dat de lezer op je pagina is belandt geeft al aan dat hij nieuwsgierig is naar het voordeel dat jij kan bieden. Leg dat dan ook uit, de consument in wording moet geïnteresseerd blijven. Doe daartoe een belofte in de vorm van een garantie op kwaliteit of een niet te weigeren aanbod. 

D (Drang)

De belangrijkste fase, interesse wordt omgezet in verlangen, drang. Het doel van deze fase is de nieuwe klant te bewegen het product of de dienst af te nemen. De voordelen worden in deze fase opgesomd. Hier tref je de “bullet points”. Andersom kan je er ook voor kiezen om in deze fase je bezoeker te wijzen op het gemis dat de niet afnemer zal ervaren.   

A (Actie)

Je nieuwe fan moet de gelegenheid hebben om makkelijk met je in contact te komen. Een winkel zonder deurknop, een website zonder telefoonnummer…  

Als je dit leest is het aandacht trekken en behouden in ieder geval gelukt.

Heb je een vraag, stel hem hier

Effectief schrijven

Effectief schrijven loont. Met deze 11 psychologische trucjes maak je kopjes en teksten effectiever. Hoe je dat precies doet lees je in dit onderzoekje van de slechtste tekstschrijver ooit.

Tekstschrijver Jacob kijkt achter het scherm. Illustratie bij effectief schrijven.
© de tekstschrijvers

Hoe schrijf je een pakkende titel?

Aan de Universiteit van Pittsburgh is onderzocht hoe onze kennis zich verhoudt tot wat we willen weten. Wanneer je over een onderwerp vrij weinig kennis hebt zal je er niet snel belangstelling voor tonen. Heb je wat voorkennis is je interesse sneller gewekt. Uit onderzoek blijkt dat we belangstellender worden naargelang we over een onderwerp meer kennis beschikken. Tekstschrijvers gebruiken dit gegeven -al of niet bewust- om pakkende titles te fabriceren. Een titel wekt interesse doordat ie incomplete informatie bevat. Een goede titel herbergt genoeg informatie om de nieuwsgierigheid op te wekken maar houdt informatie achter, zodat doorlezen noodzakelijk is.

Bron: https://www.cmu.edu/dietrich/sds/docs/loewenstein/PsychofCuriosity.pdf

Cijfers in een titel

Cijfers scheppen duidelijkheid. Een onderzoek naar de tijdsbeleving tijdens wachten toont iets vreemds aan… als ons verteld wordt hoe lang het gaat duren, zijn we rustiger en gaat de tijd sneller. Blijven we in het ongewisse, tikt de klok minder snel. Getallen ordenen blijkbaar verwachtingen. Het is goed mogelijk dat dit principe ten grondslag ligt aan het feit dat titels met getallen voor veel mensen de voorkeur hebben ten opzichte van titels zonder. Vreemd in dit opzicht is dat een aanhef met oneven cijfers 20 % sneller wordt geloofd dan titels met makkelijk deelbare cijfers. Tot slot vallen geschreven getallen minder op dan cijfers.   

Bron: Terence M. Hines, An odd effect: Lengthened reaction times for judgments about odd digits.

Vragen in een titel

Vragen prikkelen onze nieuwsgierigheid, alleen het zien van een vraagteken maakt ons al nieuwsgierig. Het lezen van een titel die het bericht samenvat is niet spannend (voor Google trouwens wel doelmatig). Zorg bij je titel dat er inlevingsvermogen ontstaat, zodat de lezer zich kan identificeren. Overduidelijk is dat je die vraag in je stukje wel moet beantwoorden. Enfin, maak geen titels die algemeen zijn of niets zeggen. Voor niemand leuk.

Tussenkopjes overtuigen

Waar ik het ooit gelezen heb weet ik niet meer, maar het blijkt dat lezers een van een vette letter voorziene tekst meer waarde toedichten dan een tekst in cursief. Los hiervan is het zo dat rijmwoorden in een kopje beter onthouden worden.

Plaats van een afbeelding 

Het menselijk brein schept orde in visuele indrukken. Verstandelijke mededelingen komen op de een of andere manier beter over boven een plaatje. Emotionele berichten komen het best tot hun recht als die onder een illustratie staan. 

Bron: Luca Cian · Aradhna Krishna · Norbert Schwarz: Positioning Rationality and Emotion: Rationality Is Up and Emotion Is Down

Woorden en gedrag

Modelpoppetjes op tafel, oud mannetje voor een kloof. Illustratie bij invloed woorden op gedrag
© de tekstschrijvers

Dit hoort hier eigenlijk niet tussen maar is wel interessant. Als je oudjes zinnen laat optekenen die de aspecten van ouderdom onderschrijven, zinnen met woorden als vergeetachtig en rollator bijvoorbeeld, dan zijn ze later bij de lift dan de groep bejaarden die zinnen schreven met jurk en auto. Behoorlijk opmerkelijk. John Bargh was de pestkop die dit onderzoek op zijn naam heeft. Nu snel alle oudjes een tekst laten schrijven waardoor ze 48,- euro nooit meer in muntje van 10 cent afrekenen.

Bron: https://www.nationalgeographic.com/science/phenomena/2012/03/10/failed-replication-bargh-psychology-study-doyen/

Woordgebruik: functionele verandering

Een functionele verandering is een woord van functie laten veranderen of van een zelfstandig naamwoord een werkwoord maken. Zo ontstaan nieuwe woorden. Shakespeare gebruikte in zijn werk 17.000 woorden, 3.000 daarvan heeft ie zelf verzonnen. Uit onderzoek van de universiteit van Liverpool blijkt dat deze techniek het brein in staat stelt te begrijpen wat een woord betekent voordat de functie van het woord in een zin duidelijk is, ook werd duidelijk dat de verschuiving in de betekenis van woorden voor een grotere hersenactiviteit zorgt. Verassend woordgebruik zorgt dus voor extra aandacht.

Bron: Liverpool University, UK Reading Shakespeare has dramatic effect on human brain

Effectief schrijven met het voegwoord omdat

Cialdini heeft in 1978 aan de Stanford-universiteit onderzoek gedaan naar het belang van het geven van redenen. Het doel was om eerder bij het kopierapparaat te komen. “Sorry, ik moet wat kopietjes draaien, mag ik even” 30 % weigerde dit verzoek. De volgende zin leverde aanmerkelijk meer resultaat. “Sorry, ik moet kopietjes draaien, mag ik even OMDAT ik haast heb. Bij gebruikmaking van deze zin weigerde slechts 6 %. Nu komt het… “Sorry, ik moet kopietjes draaien, mag ik even OMDAT ik kopietjes wil maken. De reden (alles na omdat) bleek amper verschil te maken. We verwachten na ‘omdat’ een overtuigende reden, een oorzakelijk verband. Dit is anders bij het woord ‘want’. Na ‘want’ verwachten we een mening en die is subjectief.

Bron: Robert Beno Cialdini Influence: The Psychology of Persuasion

Het woordje hoe in een titel

Na ‘hoe’ kan alleen een goede titel volgen, we zijn tenslotte voortdurend op zoek naar kennis. Daarom zijn we vatbaar voor tips en trucks waardoor we beheersing creëren, duidelijkheid krijgen. De hierboven genoemde Dale Carnegie bouwde een hele carrière op dat woord. Effectief schrijven begint met hoe.

Superlatieven

Naargeestige superlatieven blijken een hogere doorklik graad te hebben dan woorden als beste, geweldige en hoogste. Een advertentie platform vergeleek bijna 70.000 titels op drie categorieën: geen bijvoeglijk naamwoord, negatieve bijvoeglijk naamwoorden en positieve superlatieven. Uit dat onderzoek blijkt dat er 60 % meer gekeken wordt naar titels met negatieve bijvoeglijk naamwoorden dan met positieve.    

Bron: https://www.outbrain.com/about/company/

Formuleren

Dure producten breng je effectief aan de man door duidelijke informatie te bieden. Langdurig overwegen gaat aan de aanschaf van zo’n product vooraf, er zijn dus sterke argumenten nodig om consumenten over te halen. Helder geformuleerde korte zinnen verhogen het begrip en hebben ook een overtuigende werking. Alledaagse producten blijken juist wat ingewikkelde teksten te kunnen gebruiken. Dit leidt de consument af van zwakke argumenten. Effectief schrijven kan dus ook betekenen dat je als tekstschrijver ingewikkelde lappen tekst moet produceren.

Bron: Hoe mensen keuzes maken: W.L. Tiemeijer / Amsterdam University Press, Amsterdam 2011

Heb je een vraag, stel hem hier.

Over de volgorde van klinkers en bijvoeglijk naamwoorden

heerlijke bijvoeglijk naamwoorden
Een brood van de echte bakker

Bric-a-brac, ding-dong, flip-flop, pingpong, spic en span, tiptop, zigzag. Wat valt je op? Inderdaad de klinker opeenvolging verloopt via een patroon: het eerste deel bevat een i en het tweede een a of o. Bij drie woorden is de volgorde i, a, o. Ook bijvoeglijk naamwoorden hebben een vaste opeenvolging.

Bij meer woorden is de volgorde: hoeveelheid, waarde / mening, grootte, temperatuur, leeftijd, vorm, kleur, herkomst, materiaal, doel en daarna een zelfstandig naamwoord. Mijn mooie (waarde / mening) nieuwe (leeftijd) zwarte (kleur) broek (zelfstandig naamwoord). De kleine (grootte) groene (kleur) Afrikaanse (herkomst) edelsteen (zelfstandig naamwoord).

De edelsteen Afrikaanse groene kleine klopt niet. Breng je een verandering aan in deze volgorde klinkt dit zeer vreemd. Ik geloof niet dat we dit op school hebben geleerd. Het gaat vanzelf maar het meest opmerkelijk hieraan is dat deze volgorde ook in andere Indo-Europese talen stand houdt.

Spaarzaam toedienen

Bijvoeglijk naamwoorden hebben een positieve of negatieve connotatie. Omdat we woorden zoals lekker, heerlijk vers en fris met positieve ervaringen associëren, roepen deze woorden automatisch positieve reacties op. Deze bakker – Vedder, de Echte Bakker– weet er wel raad mee: 

“Sinds 1967 mogen wij onze klanten dagelijks laten genieten van heerlijke verse producten, gemaakt met de lekkerste ingrediënten en ambachtelijk vakmanschap. ’s Nachts met de meeste zorg door onze bakkers bereid.”  

Een teveel aan bijvoeglijk naamwoorden maakt een tekst onbetrouwbaar. Als je twijfelt over het gebruik van een adjectief, schap het dan. Weg met gebakken lucht.

Begrijpelijk en geloofwaardig schrijven

illustratie bij Begrijpelijk en geloofwaardig schrijven. Helpt bij het oplossen van al uw problemen.
© de tekstschrijvers (lekker geloofwaardig, dit)

Onderzoek toont een verband aan tussen bepaalde zinsconstructies en de begrijpelijkheid, onthoudbaarheid en de geloofwaardigheid. Begrijpelijk en geloofwaardig schrijven doe je zo.

Geloofwaardig schrijven

Een goed geschreven artikel benadert een onderwerp vanuit een kenmerkende invalshoek. Optiek en probleemstelling helpen de lezer bij het ontdekken en vasthouden van de rode draad; ook zijn optiek en probleemstelling de instrumenten die de schrijver helpen tijdens het schrijven. Bij een overtuigende (reclame) tekst is natuurlijk ook de geloofwaardigheid belangrijk. Niet makkelijk, omdat eigenbelang vaak al bij voorbaat duidelijk is. 

Geloofwaardigheid hangt van twee zaken af. De deskundigheid van de “zender” (vertegenwoordigt hij bevoegd gezag?) en de belangen. Als de schrijver er zelf belang bij heeft dat de ontvanger hem leest, dan is hij ongeloofwaardig. Reclame en propaganda zijn hierom ongeloofwaardig. Om geloofwaardig te zijn, moet een boodschap voldoen aan twee criteria: 1. de argumentatie moet goed opgebouwd zijn. 2. zinsvormen en taalconstructies moeten geloofwaardig zijn (helder en ondubbelzinnig). 

Begrijpelijk schrijven

Een boodschap is begrijpelijk als de ontvanger een vraag over de boodschap onmiddellijk beantwoordt. (Hoe langer het antwoord uit blijft, hoe moeilijker de boodschap.) Een foutief antwoord wijst op een moeilijke boodschap.

Onthoudbaarheid 

Een tekst is onthoudbaar als de lezer na enige tijd een vraag over de boodschap onmiddellijk beantwoordt en het antwoord op de vraag juist is. 

Schema…

TekstkenmerkBegrijpen/onthouden Geloofwaardigheid 
Goede structuurZeer begrijpelijkZeer geloofwaardig
Lange zinnenMax. 3 bijzinnen Max. 17 woorden
Korte zinnenBegrijpelijkOngeloofwaardig 
VakjargonMoeilijk te begrijpen1 op 10 woorden
Adjectieven3 is begrijpelijk1 op 10 woorden
NamenBegrijpelijkPositieve invloed
HerhalingBevordert het onthoudenGeloofwaardig
DrogredenenOnbegrijpelijkGeloofwaardig

Bron: Rijksuniversiteit Groningen

Heb je een vraag, stel hem hier.

Liedteksten (Geur en kleur)

De schrijvers van gedichten worden dichters genoemd, de schrijvers van liedteksten tekstschrijvers. Dit toon aan dat er verschillen bestaan tussen gedichten en liedteksten. 

Het schrijven van een liedtekst is niet heel veel anders dan het schrijven van een gedicht. Wel is het zo dat een liedtekst is verbonden met het ritme van de muziek en dus kunnen lettergrepen worden verlengd. In tegenstelling tot een gedicht moet alles ook in één keer duidelijk zijn, teruglezen kan niet. Bovendien heb je een vrij strak schema met coupletten en een refrein terwijl de dichter vrij is in z’n vorm. Natuurlijk hoor je ook nog eens de stem van een ander.

Liedteksten hoeven niet te rijmen maar door rijm wordt je als luisteraar het lied binnengetrokken doordat elke regel je herinnert aan de vorige. Het zorgt bovendien voor structuur.

Vroeger bestond er geen verschil tussen een liedtekst en een gedicht. Het woord lyriek is afgeleid van het Griekse Lura en dat betekent lier. De Grieken spraken gedichten dan ook niet uit, die zongen ze. 

Het woord Huwelijk in een woordenboek omgeven door een trouwring, liedteksten de tekstschrijvers
© de tekstschrijvers
Zang: Karin Camerik & Jacob, liedtekst & muziek: de tekstschrijvers 

Geur en kleur

-zij- Jij brengt nooit meer bloemen voor mij mee. Jij brengt nooit meer bloemen voor mij mee.

Vroeger schreef je wel n’s een gedicht, nu is zelfs een woord teveel. We keken naar elkaars gezicht, nu is ‘s nachts je rug mijn deel. Ik weet het, we worden ouder. Ik weet het, alles gaat voorbij. Ik heb nog steeds behoefte aan een schouder, maar jij ligt dan vaak al op je zij.

zij- Je bent altijd moe. -hij- Omdat ik overwerk. –zij- Je gaat naar vrienden toe. -hij- Jij stelt paal en perk. -zij- Je luistert niet. -hij- Omdat je niets te zeggen hebt. -zij- Ik wil dat je me voor vol aanziet!

-hij- Vroeger ging je naar de kapper, vroeger kocht je nieuwe kleren. Nu worden al je kleren krapper, en je wil je benen niet meer scheren. Toch verdraag ik elke marteling, als je na een voorzichtige zoen, je broekrok dat lelijk rot ding, eindelijk weer n’s van je kont wil doen.

-zij- Buitenshuis vertel je in geur en kleur maar thuis doe je je mond niet open. Als ik wat zeg, ben ik een zeur. Ik weet niet hoe dit af moet lopen.

Morgen breng je bloemen voor mij mee. Morgen breng je bloemen voor mij mee. (Op strenge toon.) Morgen… breng je bloemen voor mij mee!

Huis uit

Foto bij songtekst 'huis uit" silhouet van drie mensen op de straat. de tekstschrijvers
© de tekstschrijvers
Zang: Karin Camerik, tekst & muziek: de tekstschrijvers 

Het moest er eens van komen, na twintig jaar met drie zullen ze morgen met één minder zijn. Lotte gaat elders wonen, nu al plaats voor melancholie en natuurlijk ook een beetje pijn. Ze zegt dat ze het hier goed had, ze zegt dat ze langs zal komen, ook al woont ze in een andere stad. “Heeft ze ook ’t album meegenomen?” Terwijl er bijna tranen stromen is wat vader nog te vragen had.

Lot laat haar kamer achter waarin nooit meer iets veranderd. Moeder zal daar zelf voor zorgen. De laatste uren samen in de kamer. Lot voelde zich hier zeer geborgen, zeker bij wat tegenslag.

Niet dat er zoveel misging, eigenlijk heel weinig, zoals dat hoort in Lelystad. Een verbroken verkering, een val van een brommer nou dan heb je het eigenlijk wel gehad. Voor het raam van haar kamer staat pa met de handen op z’n rug, in de tuin te staren… eenzamer. Hij ziet in gedachten Lotje spelen, terwijl z’n vrouw daar de was ophangt. Dit beeld komt straks vaker dan z’n dochter terug.

Lot laat een kamer achter waarin morgen iets veranderd. Lot heeft d’r spullen opgeborgen. De laatste uren samen in de kamer. Lot gaat voor zichzelf zorgen, en moeder doet aan zelfbeklag.

Tafel

bewogen foto van kopje koffie ter illustratie van gedicht van de tekstschrijvers
© de tekstschrijvers
Zang: Karin Camerik, tekst & muziek: de tekstschrijvers 

Ritmisch gedicht

Uiteindelijk aan de koffie, zat ze te roeren in haar kop.  Even met zichzelf alleen, terwijl hij op iets anders lette. “Vergeet je dit nooit van je leven?” Vroeg hij net iets te devoot. Ze antwoordde ernstig en verheven. “Werkelijk niet, niet tot mijn dood.”…

Heel de wereldse ellende bestond niet aan die tafel van één bijeen. Plannen werden er gemaakt, verbonden gesloten. Maar toch bleven ze verslagen weer met zichzelf alleen. Waar blijven de dagen waarop alles zo belangrijk scheen?  

Op leeftijd wordt met weerzin aan elke lief het leven uiteen gezet. Kinderen vermeld in een bijzin, terwijl 1 van de 2 op iets anders let. Vreemd zoals de dagen door je handen gleden alsof je nergens acht op sloeg. Toch was je ook toen bezig met (van) alles, waar je belang aan hechtte, waar je voor ging. Soms misschien net wat te vroeg.

Zangfietspad

markering zangfietspad

Dacht dat na de eekhoorntjes oversteekplaats, voorbedrukt WC-papier, afbeeldingen van het koningshuis en Frans Bauer de meest nutteloze zaken zo ongeveer wel over ons uitgestort waren. Hebben ze in Loosduinen een wethouder zangfietspadenzaken! Na de opening van de eerste genderneutrale Gilles de la Tourette WC voor katholieke tuinkabouters geef ik mij op voor die kolonie op Mars.